Kompetencje Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wynikające z przepisów prawa:

Kompetencje podstawowe:

  1. wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym;
  2. zastępstwo Skarbu Państwa przed sądami powszechnymi i polubownymi;
    • w sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sądy okręgowe,
    • w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz o stwierdzenie zasiedzenia, jeżeli wartość przedmiotu sprawy przewyższa kwotę 1 mln zł
  3. zastępstwo wskazanych przez Radę Ministrów państwowych osób prawnych przed sądami powszechnymi, polubownymi i przed Sądem Najwyższym;
    • przed sądami powszechnymi, w sprawach cywilnych rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy,
    • przed sądami polubownymi
    • w których wartość przedmiotu sprawy przewyższa 5 mln zł, a w przypadku polecenia Prezesa Rady Ministrów Prokuratoria Generalna przejmuje zastępstwo bez względu na wartość przedmiotu sprawy.
  4. udział w negocjacjach lub mediacji w postępowaniach, w których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna;
  5. wydawanie na wniosek podmiotów reprezentujących Skarb Państwa opinii prawnych w sprawach dotyczących praw i interesów Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności w przedmiocie projektów umów, ugód oraz jednostronnych czynności prawnych dokonywanych przez Skarb Państwa, jeżeli wartość przedmiotu czynności prawnej przekracza kwotę 1 mln zł, a także w przedmiocie wzoru umowy, istotnych postanowień umowy, ogólnych warunków umowy lub projektu umowy w zamówieniach publicznych udzielanych na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, jeżeli wartość przedmiotu zamówienia przekracza kwotę 100 mln zł;
  6. wydawanie na wniosek podmiotów reprezentujących Skarb Państwa oraz zastępowanych państwowych osób prawnych opinii prawnych w przedmiocie projektu umowy o doradztwo prawne, jeżeli wysokość wynagrodzenia przewidzianego łącznie za świadczone usługi przekracza 0,5 mln zł netto, w stosunku rocznym, także zmiany umowy o doradztwo prawne podwyższającej; wynagrodzenie powyżej tej kwoty oraz umowy o doradztwo prawne, w której maksymalna wysokość wynagrodzenia nie jest określona;
  7. wydawanie opinii o projektach aktów normatywnych dotyczących istotnych praw i interesów Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Kompetencje fakultatywne:

  1. Prokuratoria Generalna może przejąć zastępstwo Skarbu Państwa w każdej sprawie, jeżeli wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa. Przejęcie zastępstwa Skarbu Państwa może nastąpić w każdym stadium postępowania.
  2. Jeżeli wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Rzeczypospolitej Polskiej Prokuratoria Generalna może przejąć zastępstwo na uzasadniony wniosek organów administracji rządowej przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym. Kompetencja ta dotyczy organów wyposażonych w szczególną zdolność sądową takich jak organy regulacyjne (Prezesi UOKiK, URE, UKE oraz UTK) czy organ podatkowy w postępowaniach, o których mowa w art. 199a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 1891 k.p.c.;
  3. Jeżeli wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Rzeczypospolitej Polskiej, Prokuratoria Generalna może przejąć zastępstwo w postępowaniach przed sądami administracyjnymi na uzasadniony wniosek organu administracji rządowej, jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej lub podmiotu reprezentującego Skarb Państwa.
  4. Prokuratoria Generalna może, na uzasadniony wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa lub państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przejąć zastępstwo w postępowaniu karnym, jeżeli wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa
  5. Prokuratoria Generalna wykonuje zastępstwo wskazanych przez Radę Ministrów osób prawnych z udziałem Skarbu Państwa oraz osób prawnych z udziałem państwowych osób prawnych za ich zgodą:
    • przed sądami powszechnymi, w sprawach cywilnych rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy,
    • przed sądami polubownymi,
    • w których wartość przedmiotu sprawy przewyższa 5 mln zł, a w przypadku polecenia Prezesa Rady Ministrów Prokuratoria Generalna przejmuje zastępstwo bez względu na wartość przedmiotu sprawy.
  6. Prezes Rady Ministrów może wyznaczyć Prokuratorię Generalną do reprezentowania Rady Ministrów lub ministrów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym;
  7. Prokuratoria Generalna może przedstawiać sądom powszechnym, sądom administracyjnym, Sądowi Najwyższemu oraz Trybunałowi Konstytucyjnemu poglądy istotne dla spraw przez nie rozpatrywanych, w których Prokuratoria Generalna nie bierze udziału w postępowaniu;
  8. Prokuratoria Generalna wydaje opinie prawne w sprawach dotyczących praw i interesów Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także praw i interesów Skarbu Państwa na wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa, przy czym jeżeli wartość przedmiotu sprawy wynosi mniej 1 mln zł, Prezes Prokuratorii Generalnej może odmówić wydania opinii.
  9. Przygotowywanie na wniosek Prezesa Rady Ministrów raportów, analiz i stanowisk obejmujących zagadnienia prawne, dotyczące w szczególności projektów aktów normatywnych, czynności prawnych dokonywanych przez podmioty państwowe, a także orzeczeń sądowych zapadających w sprawach dotyczących Rzeczypospolitej Polskiej;
  10. Prokuratoria Generalna może przygotowywać rekomendacje co do wzorów postanowień umownych lub postanowień innych czynności prawnych, a także może tworzyć i publikować wzory postanowień umów lub innych czynności prawnych, uwzględniając kompetencje innych organów w tym zakresie oraz praktykę podmiotów reprezentujących Skarb Państwa i osób zastępowanych;
  11. Prokuratoria Generalna może prowadzić działalność wydawniczą i szkoleniową w zakresie ochrony praw i interesów Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności poprzez organizację konferencji naukowych, wydawanie publikacji naukowych, a także przeprowadzanie szkoleń wewnętrznych oraz szkoleń na rzecz podmiotów reprezentujących Skarb Państwa i osób zastępowanych;
  12. Prokuratoria Generalna może wystąpić z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego lub Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.